Menu Zamknij

OPOLE LUBELSKIE

Okres realizacji działań rewitalizacyjnych

Działania rewitalizacyjne na terenie Gminy Opole Lubelskie są prowadzone od 2007 r. Pierwszym dokumentem określającym kierunki rewitalizacji na lata 2007-2013 był „Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Opole Lubelskie” . Program opracowany był we współpracy z mieszkańcami miasta oraz działającymi na jego terenie instytucjami i organizacjami. Program ten w swojej ówczesnej formie funkcjonował w społeczności lokalnej przez 3 lata. W 2009 r. dokonano aktualizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Opole Lubelskie. Aktualizacja w/w dokumentu została opracowana na lata 2009-2014. Analizując proces rewitalizacji Gmina przybrała dwa zasadnicze kierunki rozwoju. Po pierwsze było to wdrożenie projektów polegających na adaptacji i remoncie wszystkich budynków, które będąc w gestii miasta lub innych podmiotów, mogłyby być wykorzystane na cele społeczne, takie, które generować będą działania mające na celu aktywizację zawodową osób bezrobotnych, wzrost inicjatyw oświatowych i kulturalnych, działań socjalno-pomocowych, prospołecznych oraz promocji przedsiębiorczości. Jednocześnie prowadzono rewitalizację obiektów zabytkowych, w tym obiektów sakralnych – Klasztoru popijarskiego. Odnowiono m.in. zdegradowane tereny poprzemysłowe w sąsiedztwie „Cukrowni Opole”. Kolejno od 2014 r. Gmina rozpoczęła prace nad opracowaniem Gminnego Programu Rewitalizacji na lata 2014-2024, który obecnie ma kompleksowy charakter i odpowiada na problemy mieszkańców obszaru rewitalizacji.

Charakterystyka problemów obszaru rewitalizacji

  • Sfera społeczna

Obszar rewitalizacji charakteryzuje się depopulacją i pogłębiającym się starzeniem się społeczeństwa. Innym negatywnym zjawiskiem, jakie występuje na obszarze rewitalizacji jest bezrobocie. W granicach obszaru zdegradowanego udział osób bezrobotnych w 2015 r. wyniósł 12,07% i był niemal dwukrotnie wyższy od wskaźnika dla miasta. Bezrobotni w większości chcą podjąć pracę legalną, na umowę o pracę, na pełny etat i na stałe. Barierę stanowi nieadekwatne do obecnego rynku pracy wykształcenie lub jego brak. W granicach wyznaczonego obszaru rewitalizacji, odnotowano także wysoki poziom uzależnienia od pomocy społecznej. Innym poważnym problemem społecznym jest przemoc w rodzinie, w  tym wobec osób starszych, w stosunku do których przemoc przybiera często mniej oczywiste formy, jak np. odrzucenie uczuciowe czy izolowanie od spraw rodziny. Obszar objęty rewitalizacją charakteryzuje się wysokimi wskaźnikami przestępczości. Zdaniem członków zespołu ds. rewitalizacji duży problem stanowią również akty wandalizmu. Uwagę zwraca także kwestia koncentracji na tym obszarze osób nadużywających alkohol.

  • Sfera przestrzenno-funkcjonalna

Za problemy przestrzenno-funkcjonalne uznaje się w szczególności: niewystarczające wyposażenie w infrastrukturę techniczną i społeczną lub jej zły stan techniczny, brak dostępu do podstawowych usług lub ich niską jakość, niedostosowanie rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niski poziom obsługi komunikacyjnej, niedobór lub niskiej jakości tereny publiczne. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji zieleni wysokiej zlokalizowanej na obszarze objętym programem rewitalizacji ustalono jej bardzo zły stan. Ponad 100 drzew wymaga wycięcia i ponownych nasadzeń. Główną przyczyną złego stanu zieleni jest lokalizacja blisko głównych ciągów komunikacyjnych, brak odpowiedniego dostępu do wody, wiek drzewostanu oraz niewłaściwie dobrane do warunków miejskich gatunki drzew.
W granicach obszaru objętego programem rewitalizacji w obrębie ścisłego centrum miasta stwierdzono brak lub zły stan techniczny sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej. Wyznaczony obszar stanowi istotny element dziedzictwa kulturowego, którego 66% powierzchni wpisano do rejestru zabytku (historyczne założenie urbanistyczne). Zaobserwowano jednak niedostosowanie rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niedobór lub niską jakość terenów publicznych, dotyczy to zwłaszcza historycznych placów oraz ciągów pieszych wzdłuż głównych arterii w centrum miasta.

  • Sfera techniczna

Przeprowadzone analizy potwierdzają istnienie na terenie gminy Opole Lubelskie lokalnych kotłowni węglowych oraz indywidualnych palenisk domowych (najczęściej o niskiej sprawności), opalanych węglem złej jakości lub odpadami komunalnymi bezpośrednio wytwarzanymi w gospodarstwach domowych. Najczęściej ta forma ogrzewania występuje w budynkach przedwojennych, pozbawionych rozwiązań technicznych umożliwiających efektywne korzystanie z obiektów budowlanych, w szczególności w zakresie energooszczędności. Najwięcej takich budynków zlokalizowanych jest w centrum miasta. Na obszarze objętym programem zlokalizowanych jest szereg ulic, w granicach których zdiagnozowano zły stan istniejącej zabudowy i przestrzeni publicznych.

  • Sfera środowiskowa

W granicach obszaru rewitalizacji występuje zanieczyszczenie atmosfery pyłami i gazami znacznie większe niż na otaczających terenach wiejskich. Uciążliwe są zwłaszcza emitory niskie, w zwartej zabudowie. Największe zagrożenie dla powietrza stwarza jednak transport, zwłaszcza tranzytowy, odbywający się drogami wojewódzkimi, szczególnie uciążliwy dla zabudowy istniejącej wzdłuż tych dróg i w związku z tym znajdującej się w zasięgu oddziaływania toksycznych składników spalin. Na terenie gminy Opole Lubelskie główny wpływ na jakość powietrza ma niska emisja, pochodząca z lokalnych kotłowni węglowych i indywidualnych palenisk domowych jak również emisja komunikacyjna. Do złej sytuacji opisywanego obszaru przyczynia się fakt, że przez centrum miasta przebiega droga wojewódzka o dużym natężeniu ruchu, brak systematycznej kontroli spalanych paliw a także brak systemu wymiany starych pieców, nie bez znaczenia jest także brak świadomości szkodliwości spalania śmieci wśród mieszkańców oraz społeczna akceptacja takich zachowań.

  • Sfera gospodarcza

Badania nad kondycją lokalnej przedsiębiorczości pokazały, że silnymi stronami lokalnych firm jest łatwość dostępu do nich dla klientów i potencjalnych klientów oraz znajomość i atrakcyjność ich oferty pośród klientów i potencjalnych klientów.

Opis charakteru zabudowy obszaru rewitalizacji

Obszar objęty analizą charakteryzuje się zróżnicowaną strukturą zagospodarowania terenu. Dominują tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz wielorodzinnej, które zajmują blisko 41% terenu objętego analizą. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej położone są wzdłuż ulic: Długiej, Projektowanej, Cichej, Stary Rynek, Ogrodowej oraz Partyzantów,
a tereny zabudowy wielorodzinnej usytuowanej są przy ulicy Lubelskiej, Morwowej (dawniej 25-lecia PRL) oraz Projektowanej (budynek zamieszkiwany przez społeczność romską).  W centrum obszaru objętego programem rewitalizacji (ulica Stary Rynek, Nowy Rynek) oraz wzdłuż głównych ulic: Lubelskiej i Kościuszki, usytuowane są budynki użyteczności publicznej oraz liczne obiekty handlowo-usługowe. W strukturze własnościowej obszaru objętego analizą dominują grunty podmiotów publicznych, które stanowią blisko 60% wszystkich terenów objętych obszarem rewitalizacji.
W granicach obszaru objętego programem rewitalizacji w obrębie ścisłego centrum miasta stwierdzono brak lub zły stan techniczny sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej.

Główne działania rewitalizacyjne podejmowane w mieście

Program remontu kamienic
Głównym celem opracowania Programu Remontu Kamienic jest utworzenie mechanizmów i warunków umożliwiających rewitalizację wartościowych kulturowo i ekonomicznie kamienic miasta w celu odzyskania lub podwyższenia ich wartości funkcjonalnej, technicznej, ekonomicznej i kulturalnej.
Program Remontów Kamienic zawiera w szczególności koncepcję architektoniczno-budowlaną remontu kamienic zlokalizowanych w Opolu Lubelskim oraz przygotowanie rozwiązań koncepcyjnych w zakresie elewacji budynków, izolacji przeciw wilgotnościowych, ich termomodernizacji, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, pokrycia dachowego, balustrad, szyldów i tablic reklamowych, a także oświetlenie, w tym witryn sklepowych, dostosowanie wejść do potrzeb osób niepełnosprawnych i niesamodzielnych, wykonanie numeracji porządkowej budynków.
Do wykonawcy programu należeć będzie także przygotowanie koncepcji architektonicznej remontu poszczególnych kamienic pod kątem ich dalszego wykorzystania przez indywidualnych właścicieli.
Program Remontu Kamienic historycznego centrum miasta Opola Lubelskiego powstał w ramach projektu „Opole Lubelskie -do dotknięcia, do zasmakowania- przygotowanie gminy Opole Lubelskie do rewitalizacji gospodarczo-społecznej obszarów zdegradowanych” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, Europejskiego Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020”.

Ustanowienie i narzędzia SSR

  • Data ustanowienia SSR: 2018
  • Obszar obowiązywania SSR: obszar rewitalizacji wyznaczony uchwałą nr XX/130/2016 Rady Miejskiej w Opolu Lubelskim z dnia 17 czerwca 2016 roku
    http://opolelubelskie.pl/sites/default/files/uchwala_w_sprawie_wyznaczenia_obszaru_rewitalizacji_i_zdegradowanego.pdf
  • Narzędzia wskazane w SSR: dotacje na roboty budowlane polegające na remoncie lub przebudowie oraz na prace konserwatorskie i restauratorskie w odniesieniu do nieruchomości niewpisanych do rejestru zabytków dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości położonych na obszarze SSR.
  • Poziom dofinansowania nakładów koniecznych w zasadach udzielania dotacji w SSR: poziom dofinansowania zależny od zakresu prac/Indywidualny program miasta: 15% – zabezpieczanie, zachowanie i utrwalanie substancji budynku; 30% – odnowienie lub uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych albo ich całkowite odtworzenie,
    z uwzględnieniem charakterystycznej dla tego zabytku kolorystyki; 40% – odnowienie lub całkowite odtworzenie okien, w tym ościeżnic i okienic, zewnętrznych odrzwi i drzwi, więźby dachowej, pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych; 15% – wykonanie izolacji przeciwwilgociowej; dodatkowo 10 p.p. do powyższych progów gdy prace dotyczą więcej niż jednego z zakresów wymienionych powyżej, podwyższenie dotyczy wtedy każdego zakresu prac; dodatkowo 10 p.p., gdy wnioskodawcą jest wspólnota mieszkaniowa i zakres robót i prac objętych wnioskiem dotyczy co najmniej dwóch zakresów, dodatkowo 10 p.p. przy równoczesnej realizacji Programu przywracania do wynajmu pustostanów w kamienicach (tylko dla właścicieli lokali mieszkalnych. Z premii wyłączone są wspólnoty mieszkaniowe).
  • Finansowane nakłady konieczne: zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substancji zabytku; odnowienie lub uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych albo ich całkowite odtworzenie, z uwzględnieniem charakterystycznej dla tego zabytku kolorystyki; odnowienie lub całkowite odtworzenie okien, w tym ościeżnic i okienic, zewnętrznych odrzwi i drzwi, więźby dachowej, pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych; wykonanie izolacji przeciwwilgociowej.
  • Tryb ogłaszania o naborze wniosków o dotacje w SSR: 30 dni przed terminem naboru; publikacja w lokalnej prasie, na stronie internetowej i tablicach ogłoszeń urzędu.
  • Termin składania wniosków o dotacje w SSR: 15 września roku poprzedzającego przeprowadzenie robót lub prac.
  • Skład komisji oceniającej: powołana w drodze zarządzenia; skład: pracownicy urzędu miasta.
  • Zasady rozstrzygnięcia naboru wniosków o dotację w SSR: rozstrzygnięcie naboru następuje po uchwaleniu budżetu na dany rok. Nie przewidziano możliwości dodatkowego naboru w przypadku niewykorzystania dotacji.
  • Liczba ogłoszonych naborów: brak
  • Liczba przyznanych dotacji w poszczególnych naborach: brak
  • Link do uchwały w sprawie SSR: https://umopolelubelskie.bip.lubelskie.pl/upload/pliki/rm493582018.pdf
  • Link do publikacji promującej SSR opracowanej przez miasto:
    http://www.opolelubelskie.pl/aktualnosc/specjalna-strefa-rewitalizacji-uchwalona

Powiązane Wpisy